Rc-waarde en Rd-waarde: wat is het verschil?

De Rd-waarde zegt hoe goed één isolatielaag warmte tegenhoudt. De Rc-waarde geldt voor de hele constructie, zoals een dak, muur of vloer met al zijn lagen. Beide staan in m²K/W: hoe hoger, hoe beter. De ISDE stelt eisen aan de Rd-waarde, het Bbl aan de Rc-waarde.

Laatst gecontroleerd: 2026-10-07. Dit artikel noemt geen merken.

Rd, Rc en U: de drie waarden

Rd-waarde. De warmteweerstand van alleen de isolatielaag, in m²K/W. Je vindt hem op verpakking, productblad en offerte. Het is de waarde die Milieu Centraal en de ISDE gebruiken als je isolatiemateriaal kiest.

Rc-waarde. De warmteweerstand van de hele constructie, dus alle lagen samen: binnenafwerking, draagconstructie, isolatie en buitenschil. De Rc-waarde is dus altijd hoger dan de Rd-waarde van het isolatiemateriaal alleen, omdat de overige lagen ook iets bijdragen. Het Bbl rekent met de Rc-waarde.

U-waarde. De warmtedoorgang in W/m²K. Hier geldt het omgekeerde: hoe lager, hoe beter. Je ziet de U-waarde vooral bij glas, kozijnen en deuren. Voor de rest van het huis blijf je bij Rc en Rd.

Milieu Centraal geeft bij dakisolatie een schaal van Rd-waarden: Rd 1,1 is matig geïsoleerd, Rd 2,0 redelijk, Rd 3,8 goed en Rd 6,0 tot 10,0 zeer goed, nodig voor een energieneutrale woning.

Welke eisen horen bij welke waarde?

Drie dingen worden vaak door elkaar gehaald: de wettelijke minimumwaarde, de voorwaarde voor subsidie en het advies. Ze hebben elk een eigen doel.

Het minimum van de wet is dus lager dan de subsidie-eis, en de subsidie-eis is op sommige onderdelen lager dan het advies. Een ISDE-minimum van Rd 3,5 is een voorwaarde voor subsidie, geen adviesniveau. Een adviesniveau is geen wettelijke eis.

Voorbeeld: buitenmuur en spouw

Milieu Centraal rekent voor dat isolatie aan de buitenkant van een gevel met 17 cm materiaal een Rd-waarde van 4,5 geeft en een Rc-waarde van 5. Spouwmuurisolatie komt volgens dezelfde pagina uit op een Rc-waarde van 1,4 tot 2,2. Een spouw biedt maar een beperkte ruimte voor isolatiemateriaal; aan de buitenkant kies je zelf de dikte. Bij de ISDE is de eis voor spouwmuurisolatie daarom lager (Rd 1,1) dan voor de andere maatregelen (Rd 3,5).

Het Bbl bij verbouw

Sinds 1 januari 2024 staan de eisen voor verbouw in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), artikel 5.20. Het Bbl heeft hierbij het eerdere Bouwbesluit vervangen. Hoe de regels voor vergunning en omgevingsplan erbij horen, staat in isolatie: regels en vergunning.

De waarden uit de tabel zijn minima voor de situatie waarin je een isolatielaag vervangt of vernieuwt. Was het bestaande niveau al hoger, dan geldt dat niveau: IPLO noemt dit het rechtens verkregen niveau. Voor ramen, deuren en kozijnen noemt IPLO een U-waarde van hoogstens 2,2 W/m²K. Kleine openingen (samen hoogstens 2% van de gebruiksoppervlakte) zijn volgens IPLO uitgezonderd van de isolatie-eis.

Het Bbl kent uitzonderingen. IPLO noemt onder meer gebouwen met cultuurhistorische waarde, een beschermd stads- of dorpsgezicht en gevallen waarin welstandseisen gelden. Ook een monument heeft dus soms eigen eisen. Voor welke geldt bij jouw huis, vraag je na bij je gemeente.

Voor een dakkapel gelden volgens RVO de strengere eisen van nieuwbouw. Dat valt buiten dit artikel.

Zo lees je de waarde op een offerte

Een goede offerte noemt per onderdeel dikte, soort materiaal en Rd-waarde. Let op de volgende punten:

1. Is het Rd of Rc? Rd is de waarde van het materiaal, Rc die van de hele constructie. Vergelijk geen Rd met Rc.
2. Welke dikte hoort erbij? Dezelfde Rd-waarde kost bij een ander materiaal een andere dikte. Zie soorten isolatiemateriaal.
3. Haalt de Rd-waarde de subsidie-eis? Voor de ISDE moet het nieuw aangebrachte materiaal de Rd-waarde uit de tabel halen en het product op de meldcodelijst staan.
4. Staat de waarde ook op de factuur? Voor de ISDE vraagt RVO onder meer m², dikte en Rd-waarde. Meer over bewijs in isolatiekwaliteit controleren.

Een hogere Rd-waarde is niet altijd haalbaar. Als de ruimte beperkt is, bijvoorbeeld bij een lage kruipruimte of een smalle spouw, bepaalt de beschikbare dikte wat kan. Een isolatiebedrijf kan dat ter plekke beoordelen.

Wat betekent dit voor jou?

• Je vervangt of vernieuwt een isolatielaag. Dan moet de constructie na afloop aan het Bbl-minimum voor dat bouwdeel voldoen, tenzij het bestaande niveau al hoger was.
• Je wilt ISDE. Kies materiaal dat de Rd-waarde uit de tabel haalt en laat een bedrijf het werk uitvoeren. Zie ISDE-subsidie voor isolatie.
• Je wilt een zo laag mogelijke energierekening. Dan loont het om te kijken naar de adviesniveaus. Milieu Centraal geeft per maatregel richtbedragen; zie isolatie kosten.

Voor het totaaloverzicht van de technieken: woning isoleren.

Rekenen met lagen

Een constructie bestaat uit lagen, en elke laag heeft een eigen warmteweerstand. Bij een gevel zijn dat bijvoorbeeld de binnenwand, de spouw of het isolatiemateriaal en het buitenblad. Samen vormen ze de Rc-waarde. Daarom zegt een Rc-waarde op een offerte of in een regel nooit alles zonder te weten welke lagen erin zijn meegeteld: vraag bij een Rc-waarde altijd welke opbouw erachter zit en wat de Rd-waarde van het nieuwe isolatiemateriaal is.

Veelgestelde vragen

Is een hogere Rd-waarde altijd beter?

Een hogere waarde isoleert beter. Milieu Centraal geeft aan dat je met een hogere isolatiewaarde meer geld en energie bespaart. Of extra dikte past, hangt af van de beschikbare ruimte.

Welke Rd-waarde heb ik nodig voor de ISDE?

Voor gevel, vloer, bodem, dak, zolder en vliering minimaal 3,5 m²K/W. Voor spouwmuurisolatie minimaal 1,1 m²K/W. RVO publiceert de voorwaarden op de pagina Isolatiemaatregelen.

Waarom is de Rc-waarde van een muur hoger dan de Rd-waarde van de isolatie?

De Rc-waarde telt alle lagen van de constructie mee. De isolatielaag is het grootste deel, maar steen, pleisterwerk en luchtlagen voegen iets toe.