Soorten isolatiemateriaal vergeleken

De gangbare isolatiematerialen zijn mineraal (glaswol, steenwol), kunststof (EPS, PIR, PUR) en biobased (vlas, katoen, houtvezel). Ze verschillen in isolatiewaarde per centimeter, geschiktheid per bouwdeel, brandgedrag en milieu-impact. Voor dezelfde Rd-waarde heeft elk materiaal een andere dikte nodig. Voor ISDE telt de Rd-waarde van het aangebrachte materiaal.

Laatst gecontroleerd: 2026-10-07. Dit artikel noemt geen merken.

Hoe vergelijk je materialen?

Kijk niet alleen naar de naam van het materiaal, maar naar vijf punten:

1. Isolatiewaarde: de Rd-waarde van de laag is de dikte gedeeld door de warmtegeleidingscoëfficiënt (lambda) van het materiaal. Een lagere lambda betekent een dunnere laag voor dezelfde Rd. De lambda staat in de productgegevens. Meer: Rc-waarde en Rd-waarde.
2. Geschiktheid: niet elk materiaal past in elk bouwdeel, zie de tabel.
3. Vocht en damp: het materiaal bepaalt mede of een dampscherm nodig is: isoleren en vocht.
4. Brandgedrag en gezondheid: vraag naar de productgegevens, vooral bij binnenisolatie.
5. Milieu-impact: Milieu Centraal ordent materialen met een score van best tot afrader.

Overzicht per bouwdeel

Volgens Milieu Centraal worden de volgende materialen gebruikt:

Materiaal	Type	Dak	Vloer	Muur	Spouw
Glaswol	mineraal	ja	ja	ja	ja
Steenwol	mineraal	ja	ja	ja	ja
EPS (piepschuim)	kunststof	ja	ja	ja	ja
Biofoam-EPS	kunststof, deels biobased				ja
PIR-schuim	kunststof	ja		ja
PUR-schuim	kunststof	ja	ja	ja	ja
Vlas	biobased	ja	ja
Gerecycled katoen	biobased	ja	ja
Thermokussens	gerecycled kleding		ja
Cellenbeton	mineraal	ja	ja	ja

Een lege cel betekent dat Milieu Centraal het materiaal niet voor dat bouwdeel noemt, niet dat het verboden is. Houtvezel en cellulose staan niet in dat overzicht; vraag bij die materialen om de productgegevens en de toepassing. Welke materialen op de meldcodelijst staan, vind je bij RVO.

Mineraal: glaswol en steenwol

Glaswol en steenwol zijn volgens Milieu Centraal recyclebaar en breed toepasbaar. Glaswol is volgens die bron 100% recyclebaar. Ze scoren volgens de milieuscore van die bron best tot goed.

Kunststof: EPS, PIR en PUR

EPS is breed toepasbaar; als parels wordt het in spouw en bodem ingeblazen. PIR is volgens Milieu Centraal minder brandbaar dan sommige andere kunststoffen. PUR scoort lager op milieu: gemiddeld tot matig. Voor UF-schuim in de spouw geldt een gezondheidswaarschuwing; RVO betaalt er sinds 2026-04-01 geen ISDE meer voor.

Voor de spouw noemt Milieu Centraal glaswolvlokken, steenwol, EPS-parels, PUR-schuim en siliconen perlietkorrels. Als voorbeeld van de dikte: 5 cm isolatie in een spouw levert gemiddeld ongeveer Rd 1,2 op, en 17 cm materiaal tegen de buitenkant van een gevel Rd 4,5. Een spouw van 4 tot 6 cm is dus beperkt in dikte, aan de buitenkant kies je de dikte zelf.

Biobased: vlas, katoen, thermokussens

Vlas, gerecycled katoen en thermokussens horen volgens Milieu Centraal bij de beste milieukeuzes. Schapenwol krijgt de score afrader, vanwege de hoge broeikasgasuitstoot ten opzichte van steen- en glaswol.

Milieu-score en praktijk

Milieu Centraal baseert de volgorde op een milieubeoordeling over de hele levensduur van het materiaal, van grondstof tot afval. Die bron benadrukt dat isoleren zelf belangrijker is dan de materiaalkeuze: de milieuverschillen tussen dakisolatiematerialen zijn klein. Voor een bepaalde toepassing noemt Milieu Centraal als beste milieukeuze:

• Dak: vlasplaten, gerecycled textiel of thermokussens.
• Vloer: thermokussens of vlasplaten.
• Spouw: biofoam-EPS-parels, glaswolvlokken of EPS-parels.

Wat vraagt ISDE van het materiaal?

• Rd-waarde: minimaal Rd 3,5 voor dak, gevel, vloer, bodem en zolder- of vlieringvloer (onverwarmd); Rd 1,1 voor spouwmuur.
• Meldcodelijst: het product moet op de meldcodelijst van RVO staan en je moet de meldcode op de factuur hebben. Staan op de lijst betekent niet automatisch dat het product aan alle wettelijke eisen voldoet.
• Biobased toeslag: voor biobased materiaal geldt een extra bedrag per m²: dak 5 euro, gevel 6 euro, vloer 2 euro, bodem 1 euro, zolder 1,50 euro en spouwmuur 1,50 euro (uitvoering in 2025 of later; RVO, geraadpleegd 2026-10-07). De toeslag geldt alleen voor materiaal op de meldcodelijst, uitgevoerd op of na 2024-01-01, en wordt niet verdubbeld. Controleer bij het bedrijf of het product in aanmerking komt.

Details: ISDE-subsidie voor isolatie.

Wat kost het materiaal?

De materiaalkeuze beïnvloedt de prijs per m², maar niet alleen: werk, bereikbaarheid en afwerking tellen mee. Vergelijk offertes op gelijke Rd-waarde: isolatie prijzen vergelijken en isolatie kosten.

Toepassing per onderdeel

Gebruik de tabel hierboven als startpunt, niet als keuze: het bedrijf dat je woning heeft gezien, adviseert het materiaal dat bij jouw dak, spouw of vloer past.

• Dak: dakisolatie.
• Spouw: spouwmuurisolatie.
• Vloer en kruipruimte: vloerisolatie.
• Buitenmuur: gevelisolatie buiten of binnen.

Hoe lees je een offerte of productblad?

Laat per onderdeel (dak, spouw, vloer, gevel) deze gegevens noteren:

• het type materiaal in woorden, zonder merknaam of met de productnaam alleen op het productblad;
• de dikte in mm en de lambda-waarde, of direct de Rd-waarde van de aangebrachte laag;
• het aantal m² dat wordt geïsoleerd;
• de meldcode van het product als je ISDE wilt aanvragen;
• of een dampscherm of extra afwerking is inbegrepen.

Een dikker pakket is niet automatisch beter: een dun materiaal met een lage lambda kan dezelfde Rd halen als een dikker materiaal met een hogere lambda. Vergelijk daarom op Rd, niet op millimeters. Controleer na afloop of de geleverde dikte en het materiaal kloppen met de offerte: isolatiekwaliteit controleren.

Let op bij loose-fill en spouwvulling

Bij ingeblazen materialen zoals EPS-parels of glaswolvlokken zie je de laag na afloop niet meer. Vraag daarom om foto's van het werk, de gebruikte hoeveelheid materiaal en de factuur met meldcode. Zo kun je later aantonen wat er is aangebracht.

Btw op materiaal en arbeid

Op het isolatiemateriaal zelf geldt 21% btw. Op de arbeid voor het aanbrengen in vloeren, muren en daken van een woning ouder dan 2 jaar geldt 9% (Belastingdienst). Laat die twee posten op de offerte splitsen. Meer: btw op isolatie.

Het overzicht van alle maatregelen staat bij woning isoleren.

Veelgestelde vragen

Welk isolatiemateriaal isoleert het best?

Dat verschilt per product: kijk naar de lambda-waarde en de dikte die past. Voor dezelfde Rd-waarde is de keuze vooral een afweging van dikte, bouwdeel, vocht en milieu.

Is biobased isolatie duurzamer?

Volgens Milieu Centraal scoren biobased materialen zoals vlas en gerecycled katoen goed op milieu. Maar het verschil tussen materialen is kleiner dan het verschil tussen wel en niet isoleren.

Moet het materiaal op de meldcodelijst staan?

Voor ISDE ja. Zonder meldcode op de factuur ontvang je geen subsidie.