Salpeter op muren: oorzaak, schade en wat er helpt

"Salpeter" is in de volksmond de witte uitbloei op muren. Het zijn zouten die met vocht in de muur zijn gekomen en bij het drogen aan het oppervlak kristalliseren. De zouten verwijderen is moeilijk; de vochtbron wegnemen is de eerste stap.

Dit artikel noemt geen merken of installateurs.

Wat zijn die zouten?

Volgens Buildwise zijn zouten al in het metselwerk aanwezig of worden ze aangevoerd door vocht van buitenaf. Bij het drogen van het metselwerk kristalliseren ze aan het oppervlak van de steen (uitbloei) of in de poriën van de gevel (crypto-uitbloei). Dit bepalen het materiaal, het type zout en de drogingsomstandigheden.

Zouten kunnen zich ook manifesteren door hygroscopisch vocht op te nemen in het metselwerk. Dat geeft vooral vochtvlekken en aantasting van afwerklagen en is volgens Buildwise minder belangrijk voor de aantasting van het materiaal zelf.

Hoe herken je zoutproblemen?

• Witte poeder- of kristallaag op steen of pleister.
• Vochtvlekken die vooral in de zomer zichtbaar zijn: volgens het WTCB wijst dat hoogstwaarschijnlijk op hygroscopische zouten.
• Verpoedering van steen of afdrukken van oppervlaktelagen, vooral na herhaald nat worden en drogen.

Bij zouten is het vochtgehalte diep in de muur normaal gezien laag; het probleem zit vooral aan het oppervlak.

Wat werkt (en wat niet)?

• De vochtbron aanpakken: zonder bron geen nieuwe zouten. Zie opstijgend vocht en doorslaand vocht.
• Ontzoutingscompressen halen volgens Buildwise vaak veel zout weg in de buitenste centimeters van een muur, maar dieper gelegen zout blijft een probleem.
• Zouten volledig verwijderen is volgens Buildwise zeer moeilijk tot haast onmogelijk en nog onderwerp van onderzoek.
• Een zoutprobleem op een buitengevel is moeilijk aan te pakken en vraagt volgens Buildwise onderhoudswerk.

Pleisteren na een behandeling

Na een injectie moet de muur eerst voldoende drogen: enkele maanden tot jaren bij dikke muren, met goede ventilatie en verwarming. Buildwise wijst erop dat restzouten de nieuwe pleisterlaag kunnen aantasten en dat een extra behandeling nodig kan zijn. Welk type pleister past, hoort bij het advies na de diagnose. Meer: muren injecteren.

Wil je weten of het wel zouten zijn? Een monster van het materiaal kan tonen welke zouten aanwezig zijn; zie vocht herkennen en meten.

Terug naar het overzicht: vochtbestrijding.